
======================================================================
Legissètz-me LibreOffice 6.4
======================================================================


For the latest updates to this readme file, see https://www.libreoffice.org/welcome/readme.html

Aquel fichièr conten d'informacions importantas a prepaus del logicial LibreOffice. Gaitatz d' informacions abans de començar l'installacion.

The LibreOffice community is responsible for the development of this product, and invites you to consider participating as a community member. If you are a new user, you can visit the LibreOffice site, where you will find lots of information about the LibreOffice project and the communities that exist around it. Go to https://www.libreoffice.org/.

LibreOffice es vertadièrament liure per los utilizaires totes ?
----------------------------------------------------------------------

LibreOffice es liure d'utilizacion per totes e totas. Podètz prene aquela còpia de LibreOffice, l'installar sus tant d'ordenadors que desiratz e l'utilizar coma volètz (inclusent l'utilizacion comerciala, dins las administracions e las organisacions, atal coma dins l'educacion). Per pus de detalhs, veire lo tèxte de la licéncia provesit amb lo telecargament de LibreOffice.

Perqué LibreOffice  es gratuis per los utilizaires, utilizairas totes, totas ?
----------------------------------------------------------------------

Podètz utilizar aquela còpi de LibreOffice  gratuitament per çò que des contribuidors individuals e d'entrepresas sponsòrs an concebut, desvolopat, testat, traduit, documentat, susportat, promu e ajudat de mai d'autres biaisses encara per faire çò que LibreOffice es uèi - lo logicial de burotic Open Source leader mondial.

If you appreciate their efforts, and would like to ensure that LibreOffice continues to be available far into the future, please consider contributing to the project - see https://www.documentfoundation.org/contribution/ for details. Everyone can make a contribution of some kind.

----------------------------------------------------------------------
Nòtas sus l'installacion
----------------------------------------------------------------------

LibreOffice necessita una version recenta de l'environament d'execucion java (JRE) per l'utilizacion completa de las foncionalitats. Lo JRE fa pas partida del paquet d'installacion LibreOffice, deu èsser installat separadament.

Configuracion necessària :
----------------------------------------------------------------------

Generalament, es melhor d'installar LibreOffice amb las metòdas aconselhadas per vòstra distribucion Linux (coma  Ubuntu Software Center, dins lo cas de Linux Ubuntu ). Es lo biais melhor d'aver una integracion optimala dins vòstre sistèma. Sovent LibreOffice es installat per defaut dins vòstre sistèma Linux tre l'origina.

Aquel installador LibreOffice "autonòm"  es provesit per los utilizaires qu'an de besonh d'un apercebut o de besonhs especifics o encara de besonhs excepcionals.

* Linux Kernel version 3.10 or higher;
* glibc2 version 2.17 or higher;
* FreeType version 2.8.0 or higher;
* GTK version 3.18 or higher;
* Gnome 3.18 or higher, with the at-spi2 1.32 package (required for support for assistive technology [AT] tools), or another compatible GUI (such as KDE, among others).

I a una granda varietat de distribucions Linux e amai pòt existir d'opcions d'installacion (KDE vs Gnome, etc.). D'unas distribucions provesisson lor version pròpria " nativa" de LibreOffice que pòt èsser un pauc diferenta qu'aquesta version de LibreOffice comunautària. Podètz aver la doas versions mas es aconselhat d'escafar la version "nativa". Per lo biais de procediment cal consultar la documentacion de vòstra distribucion.

Es recomandat de faire totjorn una salvagarda de vòstre sistèma abans de suprimir o d'installar de logicials.

Asseguratz-vos que i pro d'espaci de memòria liura dins lo repertòri temporari del sistèma e que los dreits de lectura, d'escritura e d'execucion son acordats. Tampatz los autres programas abans de començar l'installacion.

Installacion de LibreOffice suls sistèmas Linux Ubuntu basats sus Debian/Ubuntu
----------------------------------------------------------------------

Per las instruccions a prepaus l'installacion d'un paquet de lengae (aprèp aver installat la version Anglés US de LibreOffice), legissètz la seccion çaijós intitulada Installar un paquet de lenga.

Quand descompressatz l'archiu telecargat, lo contengut descompressat s'aficha dins un sosrepertòri. Dobrissètz una fenèstra de gestionari de fichièrs e navegatz fins al repertòri que comença per "LibreOffice_", seguit del numèro de version e d'informacions sus la plataforma.

Aqueste repertòri conten un sosrepertòri nomenat "DEBS". Cambiatz de repertòri per lo de "DEBS".

Clicatz amb lo boton dreit dins lo repertòri e causissètz "Dobrir un terminal". Una fenèstra de terminal se dobrís. picatz las comandas seguentas (vos serà demandat de picar vòstre senhal root abans que la comanda s'execute) :

Las comandas seguentas installan LibreOffice e los paquets d'integracion al burèu (los podètz copiar e los pegar dins una fenèstra de terminal puslèu que d'ensajar de los picar) :

sudo dpkg -i *.deb

Lo processús d'installacion es ara acabat e avètz normalament las icònas de las aplicacions totas de LibreOffice dins lo menú de las aplicacions de l'environament de burèu.

Installacion de LibreOffice sus Fedora, openSUSE, Mandriva e autras sistèmas Linux qu'utilizan de paquetatges RPM
----------------------------------------------------------------------

Per las instruccions a prepaus de l'installacion d'un paquet de lenga (aprèp aver installat la version Anglés US de LibreOffice), legissètz la seccion çaijós intitulada Installar un paquet de lenga.

Quand descompressatz l'archiu telecargat, lo contengut descompressat apareis dins un sosrepertòri. Dobrissètz una fenèstra de gestionari de fichièrs e navigatz fins al repertòri que comença per "LibreOffice_", seguit del numèro de version e d'informacions sus la plataforma.

Lo repertòri conten un sosrepertòri nomenat "RPMS". Cambiatz de repertòri per aqueste repertòri.

Clicatz amb lo boton dreit dins lo repertòri e causissètz "Dobrir un terminal". Una fenèstra de terminal se dobrís. picatz las comandas seguentas (vos serà demandat de picar vòstre senhal root abans que la comanda s'execute) :

Pels sistèmas basats sus Fedora : su -c'yum install *.rpm

Pels sistèmas basats sus Mandriva : sudo urpmi *.rpm

Pels autres sistèmas basats sus RPM (openSUSE, etc.): rpm -Uvh *.rpm

Lo processús d'installacion es ara acabat e avètz normalament las icònas de las aplicacions totas de LibreOffice dins lo menú de las aplicacions de l'environament de burèu.

Alternativament, podètz utilizar l'escript 'install' situat dins lo repertòri superior d'aquesta archiu per executar una installacion en tant qu'utilizaire. L'escript va parametrar LibreOffice amb son pròpri perfil per aquesta installacion, separat del perfil LibreOffice normal. Remarcatz qu'aquò installarà pas las partidas d'integracion sistèma talas coma los elements de menú de l'environament e los enregistraments de tipe MIME de l'environament.

Nòtas concernent l'integracion dins l'environament de burèu per las distribucions Linux non previstas per las instruccions d'installacions çai-sota
----------------------------------------------------------------------

Normalament, es possible d'installar LibreOffice facilament sus d'autras distribucions Linus non especificadas. Lo principal aspècte que pòt faire problèma es l'integracion dins lo burèu. 

The RPMS (or DEBS, respectively) directory also contains a package named libreoffice6.4-freedesktop-menus-6.4.0.1-1.noarch.rpm (or libreoffice6.4-debian-menus_6.4.0.1-1_all.deb, respectively, or similar). This is a package for all Linux distributions that support the Freedesktop.org specifications/recommendations (https://en.wikipedia.org/wiki/Freedesktop.org), and is provided for installation on other Linux distributions not covered in the aforementioned instructions.

Installacion d'un paquet de lenga
----------------------------------------------------------------------

Telecargatz lo paquet de lenga e de la plataforma que volètz.Son disponibles al meteis endreit que los archius d'installacion principala. Del gestionari de fichièr Nautilus, descomprimissètz l'archiu telecargada dins un repertòri (lo vòstre burèu, per exemple). Asseguratz vos qu'avètz plan quitat totas las aplicacions LibreOffice (amb l'aviada rapida, s'es activada).

Cambiatz de repertòri per lo dins lo qual avètz descomprimit lo paquet de lenga telecargat.

Ara, cambiatz de repertòri per lo qu'es estat creat pendent lo processus d'extraccion. Per exemple, pel paquet de lenga occitan per un sistèma basat sus Debian/Ubuntu 32-bit, lo repertòri es nomenat LibreOffice, mai certanas informacions de version, mai Linux_x86_langpack-deb_oc.

Ara, cambiatz de repertòri per lo que conten los paquetatges d'installar. Sus de sistèmas basats sus Debian/Ubuntu, lo repertòri es DEBS. Sus de sistèmas Fedora, openSUSE o Mandriva, lo repertòri serà RPMS.

Del gestionari de fichièr Nautilus, vos cal clicar amb lo boton dreit dins lo repertòri e vos cal causir la comanda "Dobrir un terminal". Dins la fenèstra del terminal, cal executar la comanda per installar lo paquet de lenga (vos serà demandat de picar lo vòstre senhal)

Pels sistèmas Ubuntu/basats sus Debian : sudo dpkg -i *.deb

Pels sistèmas basats sus Fedora : su -c'yum install *.rpm

Pels sistèmas basats sus Mandriva : sudo urpmi *.rpm

Pels autres sistèmas qu'utilizan RPM (openSUSE, etc.) : rpm -Uvh *.rpm

Ara vos cal aviar una de las aplicacions de LibreOffice - Writer, per exemple. Anatz dins lo menú Aisinas, e causissètz Opcions. Dins la bóstia de dialòg Opcions, vos cal clicar sus "Paramètres lingüistics", puèi causir "Lengas". Dins la lista desrotlanta de "Interfàcia utilizaire" seleccionatz la lenga que venètz d'installar. Podètz faire parièr amb la "Tòca de separacion de decimalas", la "moneda per defaut" e la " lenga per defaut del document". 

Aprèp lo reglatge d'aqueles paramètres, clicatz sus Òc. La brústia de dialòg se tamparà e veiretz un messatge per vos informar que la modificacions seràn presas en compte sonque aprèp la tampadura de LibreOffice  e sa reobertura (vos cal quitar, tanben l'aviada rapida s'es activa).

Lo còp que ven ont lançaretz LibreOffice, la lenga qu'avètz causida s'installarà.

----------------------------------------------------------------------
Problèmas a l'aviada del programa
----------------------------------------------------------------------

Las dificultats amb LibreOffice ven benlèu de problèmas amb l'afichatge (problèmas amb lo pilòt de la carta grafica) . Se aquestes problèmas arriban, vos cal actualizar lo pilòt de la carta grafica o assajar d'emplegar lo pilòt prepausat amb vòstre sistèma. Las dificultats d'afichatge d'objèctes 3D se pòdon resòlvre per la desactivacion de l'opcion " Utilizar OpenGL" dins 'Aisinas - Opcions - LibreOffice - Vista - Vista 3D'.

----------------------------------------------------------------------
Acorchis de clavièr
----------------------------------------------------------------------

Sols los acorchis de clavièr (combinason de tòcas) inutilizats pel sistèma operatiu pòdon èsser utilizats dins LibreOffice. Se una combinason de tòcas dins LibreOffice fonciona pas coma descrit dins l'ajuda LibreOffice, verificatz qu'aqueste acorchi de clavièr es pas ja utilizat pel sistèma operatiu. Per corregir aquela mena de conflictes, podètz modificar l'assignacion dels acorchis de clavièr del sistèma operatiu. Alternativament, podètz modificar practicament totas las assignacions de tòcas dins LibreOffice. Per mai d'entresenhas sus aquel subjècte, referissètz-vos a l'ajuda de LibreOffice o a la documentacion d'ajuda de vòstre sistèma operatiu.

----------------------------------------------------------------------
Verrolhatge de fichièr
----------------------------------------------------------------------

Lo blocatge de fichièr es valid per defaut dins LibreOffice. Dins un ret aquò utiliza lo protocòl Network File System (NFS), cal que lo demòni de blocatge per lo client NFS siá activat. Per desactivar lo blocatge de fichièr, vos cal editar l'soffice escript e cambiar la linha"export SAL_ENABLE_FILE_LOCKING" a "# export SAL_ENABLE_FILE_LOCKING". Se desactivatz lo blocatge de fichièr, l'accès a l'escritura del document serà dobèrta per l'usancièr que dobrirà d'en primièr lo document.

----------------------------------------------------------------------
Performança grafica
----------------------------------------------------------------------

Per defaut, LibreOffice afavorís l'aparéncia dels imatges al detriment de la velocitat. Se noatz un ralentiment degut als imatges, vos cal desactivar "Aisinas - Opcions - LibreOffice - Afichatge - Utilizar lo lissatge" vos deuriá ajudar.

----------------------------------------------------------------------
Nòtas importantas sus l'accessibilitat
----------------------------------------------------------------------

For more information on the accessibility features in LibreOffice, see https://www.libreoffice.org/accessibility/

----------------------------------------------------------------------
Ajuda als utilizaires
----------------------------------------------------------------------

The main support page offers various possibilities for help with LibreOffice. Your question may have already been answered - check the Community Forum at https://www.documentfoundation.org/nabble/ or search the archives of the 'users@libreoffice.org' mailing list at https://www.libreoffice.org/lists/users/. Alternatively, you can send in your questions to users@libreoffice.org. If you like to subscribe to the list (to get email responses), send an empty mail to: users+subscribe@libreoffice.org.

Also check the FAQ section at the LibreOffice website.

----------------------------------------------------------------------
Raportar de disfonciaments & de problèmas
----------------------------------------------------------------------

Our system for reporting, tracking and solving bugs is currently Bugzilla, hosted at https://bugs.documentfoundation.org/. We encourage all users to feel entitled and welcome to report bugs that may arise on your particular platform. Energetic reporting of bugs is one of the most important contributions that the user community can make to the ongoing development and improvement of LibreOffice.

----------------------------------------------------------------------
Contribucion 
----------------------------------------------------------------------

La Comunautat LibreOffice tirarà un grand benefici de vòstre participacion activa dins lo desvolopament d'aqueste projècte Open Source important.

As a user, you are already a valuable part of the suite's development process and we would like to encourage you to take an even more active role with a view to being a long-term contributor to the community. Please join and check out the contributing page at the LibreOffice website.

Per començar
----------------------------------------------------------------------

The best way to start contributing is to subscribe to one or more of the mailing lists, lurk for a while, and gradually use the mail archives to familiarize yourself with many of the topics covered since the LibreOffice source code was released back in October 2000. When you're comfortable, all you need to do is send an email self-introduction and jump right in. If you are familiar with Open Source Projects, check out our To-Dos list and see if there is anything you would like to help with at the LibreOffice website.

S'inscriure
----------------------------------------------------------------------

Here are a few of the mailing lists to which you can subscribe at https://www.libreoffice.org/get-help/mailing-lists/

* Novèlas : announce@fr.libreoffice.org *recomandada a totes utilizaires* (pauc de trafic)
* Lista principala d'utilizaires : users@fr.libreoffice.org *un biais aisit de seguir las discussions* (trafic mejan)
* Projècte Marketing : marketing@global.libreoffice.org *de delà del desvolopament* (en anglés, trafic elevat)
* Lista de desvolopament generala : libreoffice@lists.freedsktop.org (trafec important)

Participar a un o mai d'un projèctes
----------------------------------------------------------------------

Podètz far de contribucions màgers a aquel projècte Open Source important, quitament s'avètz una experiéncia limitada dins l'encodatge o lo dessenh del programa. Òc, vos !

Esperam que serètz content de trabalhar amb la version novèla de LibreOffice 6.4 e que nos rejonheretz lèu en linha.

La comunautat LibreOffice

----------------------------------------------------------------------
Còdi font utilizat / modificat
----------------------------------------------------------------------

Porcions Copyright 1998, 1999 James Clark. Portions Copyright 1996, 1998 Netscape Communications Corporation.